Złoto Północy – bursztyn stanie się bohaterem VI Pruszkowskiego Festiwalu Archeologicznego ARTEfakty
29 i 30 sierpnia 2026 roku Park Potulickich oraz Muzeum Starożytnego Hutnictwa Mazowieckiego im. Stefana Woydy w Pruszkowie ponownie zamienią się w tętniące życiem centrum archeologii, historii i eksperymentów. Szósta edycja Pruszkowskiego Festiwalu Archeologicznego ARTEfakty odbędzie się pod hasłem „Złoto Północy – opowieść zachowana w bursztynie”, zapraszając uczestników do odkrycia jednego z najbardziej fascynujących skarbów starożytności.
Bursztyn od tysięcy lat rozpala wyobraźnię ludzi. Był nie tylko cennym surowcem i ozdobą, ale również symbolem prestiżu, przedmiotem dalekosiężnego handlu i świadkiem spotkań kultur. To właśnie Szlak Bursztynowy połączył wybrzeża Bałtyku z Cesarstwem Rzymskim, czyniąc ziemie dzisiejszego Mazowsza ważnym punktem na mapie starożytnego świata.
Tegoroczna edycja festiwalu pokaże bursztyn z wielu perspektyw – jako niezwykły dar natury, cenny surowiec rzemieślniczy, przedmiot badań naukowych oraz inspirację dla artystów. Na uczestników czekają pokazy rekonstrukcyjne, warsztaty, gry terenowe, eksperymenty naukowe, spotkania z ekspertami i spektakl stworzony specjalnie na festiwal. Będzie można zobaczyć historyczne techniki obróbki bursztynu, samodzielnie spróbować pracy dawnych rzemieślników, poznać realia życia kupców przemierzających Szlak Bursztynowy, a także wziąć udział w rodzinnych wyzwaniach inspirowanych archeologią.
Program wydarzenia został podzielony na cztery strefy tematyczne:
Strefa Rekonstrukcji stanie się miejscem spotkania z historią ożywioną przez wybitnych rekonstruktorów i rzemieślników. Swoje umiejętności zaprezentują członkowie Stowarzyszenia Hellas et Roma, a także Terra Celtica, od lat zajmująca się rekonstrukcją kultury i rzemiosła Celtów. Uczestnicy będą mogli spotkać również mistrza bursztyniarstwa Eryka Popkiewicza, który zaprezentuje dawne techniki obróbki bursztynu i poprowadzi warsztaty, oraz Ruslanasa Aranauskasa z Litewskiego Muzeum Etnograficznego – jednego z najwybitniejszych europejskich specjalistów w dziedzinie archeologii eksperymentalnej związanej z bursztynem.
Na najmłodszych czeka Strefa Malucha, w której archeologia stanie się fascynującą przygodą. Fundacja Terra Desolata zaprosi dzieci i rodziców do wspólnego odkrywania dawnych rzemiosł i pracy archeologa, a uczestnicy będą mogli wziąć udział w Wielkiej Grze Festiwalowej „Budowniczowie Mazowsza” oraz zmierzyć się z zagadkami przygotowanymi w Labiryncie Szlaku Bursztynowego przygotowany przez Labirynt pod Warszawą – Rodzinny Park Tematyczny.
Miłośnicy nauki znajdą swoje miejsce w Strefie Naukowej, gdzie eksperci opowiedzą o geologii bursztynu, jego znaczeniu w dawnym handlu oraz najnowszych odkryciach archeologicznych. O tajemnicach „złota północy” opowiedzą Katarzyna Kwiatkowska z Muzeum Ziemi PAN, dr Przemysław Dulęba z Uniwersytetu Wrocławskiego oraz dr Marcin Woźniak z Muzeum Starożytnego Hutnictwa Mazowieckiego w Pruszkowie.
Wieczorem festiwal przeniesie uczestników do świata muzyki, opowieści i dawnych wierzeń za sprawą Strefy ARTE. Wyjątkowe widowisko stworzą cenieni artyści polskiej sceny muzyki tradycyjnej i teatru opowieści: Katarzyna Jackowska-Enemuo, Jacek Hałas, Olena Yeremenko oraz Piotr Wróbel, łącząc muzykę, narrację i teatralną interpretację historii inspirowanych bursztynem i dawnymi kulturami.
Pruszkowski Festiwal Archeologiczny ARTEfakty od dwunastu lat udowadnia, że archeologia może być fascynującą przygodą dla całych rodzin. To wydarzenie, które łączy rzetelną wiedzę naukową z rekonstrukcją historyczną, sztuką i dobrą zabawą, pozwalając uczestnikom dosłownie dotknąć przeszłości.
Organizatorzy zapraszają wszystkich – pasjonatów historii, miłośników archeologii, rodziny z dziećmi oraz osoby, które po prostu chcą spędzić wyjątkowy weekend – 29 i 30 sierpnia do Parku Potulickich oraz Muzeum Starożytnego Hutnictwa Mazowieckiego w Pruszkowie.
Wstęp na wszystkie wydarzenia jest bezpłatny.
Honorowy Patronat nad Festiwalem ARTEfakty objęła Mazowiecka Regionalna Organizacja Turystyczna.
